Ben Maassen

Pasfoto-Maassen-smal-50-2Mijn naam is Ben Maassen. Graag stel ik me even voor.

Sinds april 2009 ben ik aangesteld als hoogleraar Dyslexie bij de Faculteit der Letteren met een nevenbenoeming bij de afdeling Neurowetenschappen van de Faculteit Medische Wetenschappen in Groningen. Gedurende de ruim 15 jaar daaraan voorafgaand was ik als klinisch neuropsycholoog verbonden aan de afdelingen Medische Psychologie en Kinderneurologie van het Radboud UMC te Nijmegen. Mijn belangrijkste taak bestond uit neuropsychologisch onderzoek in de patiëntenzorg bij kinderen met neurologische aandoeningen zoals epilepsie, hersentrauma’s, stofwisselingsstoornissen, en kinderen met ontwikkelingsstoornissen zoals autisme spectrum stoornis, ADHD, verstandelijke beperkingen, en taal-spraakstoornissen.

In 2002 ben ik aangehaakt als lid van de landelijke stuurgroep en coördinator voor Nijmegen van het langlopend, multidisciplinair onderzoeksprogramma naar dyslexie, internationaal bekend onder de term ‘Dutch Dyslexia Program’ (DDP). Dit ‘multicenter’ project liep van 1998 tot 2011 aan de Universiteit van Amsterdam, Radboud Universiteit Nijmegen en Rijksuniversiteit Groningen. Er namen ruim 250 kinderen aan deel, van wie ruim 150 uit families waar dyslexie voorkomt. In het huidige onderzoek bij deze kinderen, dat gecoördineerd wordt door Ellie van Setten in Groningen en Britt Hakvoort in Amsterdam, wordt de ontwikkeling van deze kinderen verder gevolgd bij het verlaten van de basisschool en tijdens de eerste jaren van voortgezet onderwijs. Centrale vragen in dit onderzoek zijn: (1) Wat is het verdere verloop van leesontwikkeling bij kinderen die in groep 4-5 van het basisonderwijs de diagnose dyslexie kregen; zijn er kinderen bij wie de ernst van de leesmoeilijkheden toenemen of juist afnemen? (2) Bij de kinderen met een familiair risico op dyslexie, die in groep 4-5 niet de diagnose dyslexie kregen is de vraag of deze kinderen zich gelijk aan de controle-groep ontwikkelen (normalisatie), of dat het goede lezen tot stand komt door processen van compensatie. Onderzoek naar het leren van een vreemde taal (Engels) speelt bij het beantwoorden van deze vraag een belangrijke rol.

Mijn visie op dyslexie

De diagnose dyslexie is een gedragsdiagnose: “Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau. (Brochure van de Stichting Dyslexie Nederland, 2008). Er is niet één oorzaak aan te wijzen die alle gevallen van dyslexie kan verklaren. Het vele onderzoek naar dé ‘one-and-only’ oorzaak van dyslexie heeft meerdere subtiele cognitief-linguïstische dysfuncties en subtiele neurologische afwijkingen gevonden die echter geen van alle een volledige en specifieke verklaring voor het ontstaan van dyslexie kunnen geven. Om deze reden is ons wetenschappelijk onderzoek breed opgezet, zodat meerdere mogelijke oorzaken gevonden kunnen worden, en vooral ook verschillende combinaties van oorzaken. Een hiervan afgeleide vraagstelling is welke factoren bepalend zijn voor het verdere verloop van leesontwikkeling gedurende de basisschool en voortgezet onderwijs. Zijn de factoren die de leesmoeilijkheden in stand houden dezelfde als die verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van dyslexie? Zijn er wellicht factoren die zorgen voor normalisatie en/of compensatie? Er is veel onderzoek maar weinig éénduidigheid over dit onderwerp.

Een recent toegevoegde lijn van onderzoek betreft interventie. Op dit moment wordt een trainingsprogramma in de vorm van computerspellen (GraphoGame) getest op bruikbaarheid en effectiviteit bij kinderen in groep 3 van het basisonderwijs. Dit onderzoek wordt verricht in samenwerking met onderzoekers in Finland, en door ons uitgevoerd in het Nederlands, incl. Vlaams, Spaans en Indonesisch (zie andere lokaties van deze website).